Mức này được coi là phù hợp với thu nhập của đại bộ phận những người làm công ăn lương, cán bộ hưu trí... Với giá khởi điểm tính thuế nhà 600 triệu đồng được xây dựng dựa trên cơ sở lấy định mức 37,5 m2 (theo quy định của Chính phủ) cho một người với bình quân một hộ gia đình có 4 người.

Theo đó, với diện tích khởi điểm chịu thuế là 150 m2 và giá 1 m2 nhà xây dựng mới khoảng 4 triệu đồng mỗi m2 thì giá khởi điểm tính thuế 600 triệu đồng (150 m2 x 4 triệu đồng một m2 = 600 triệu đồng) là phù hợp.

Sau khi lấy ý kiến các đơn vị có liên quan, Bộ Tài chính đã sửa đổi lại nội dung quy định về thuế suất đối với nhà tại dự thảo Luật. Trong đó giá tính thuế của nhà đến 600 triệu đồng thì không đánh thuế, còn phần trên 600 triệu đồng thì áp dụng mức thuế suất là 0,03%.

Trước đó, Bộ đề xuất áp dụng mức thuế 0,05% đối với nhà ở có giá trên 600 triệu đồng. Thuế suất áp dụng với nhà trên 1,2 tỷ đồng là 0,1%. Giá tính thuế được xác định theo diện tích và giá tính thuế của 1m2 nhà, đất. Trong đó, quy định giá nhà đất để tính thuế được giữ ổn định trong vòng 5 năm.

Về hạn mức đất tính thuế, một số ý kiến cho rằng mức thuế suất 0,05% là tương đối cao, số thuế phải nộp của người dân sẽ tăng 2-3 lần, có nơi tăng 5-10 lần so với hiện hành, dẫn đến khả năng nộp thuế gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là vùng nông thôn.

Bộ Tài chính cũng điều chỉnh thành 3 mức thuế suất, thay vì 2 mức như dự thảo cũ, đồng thời mức thuế suất thì giảm xuống là 0,03%, bằng với thuế suất nhà ở. Phần diện tích vượt hạn mức không quá ba lần thuế suất là 0,06%. Trường hợp diện tích vượt hạn mức quy định trên ba lần thì thuế suất là 0,09%.

Đối với nhà nhiều tầng, nhiều hộ ở, nhà chung cư, đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp thì áp dụng một mức thuế là 0,03%. Giá đất tính thuế theo mục đích sử dụng, do cơ quan chức năng quy định và Chính phủ sẽ quy định cụ thể hạn mức đất để tính thuế.

Theo dự thảo Luật Thuế nhà đất mới, nhà ở trên 600 triệu đồng phải chịu thuế suất 0,03%.

Nên đánh thuế đất cao hơn để hạn chế đầu cơ

Đối với thuế nhà, mức thuế 0,03% là hợp lý với người dân, tuy nhiên mức thuế đất thì nên đánh nặng hơn để hạn chế đầu cơ. Đây là quan điểm của ông Vũ Văn Phấn, Trưởng văn phòng thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường BĐS khi nói về dự thảo Luật Thuế nhà đất tại hội thảo “Thị trường BĐS Việt Nam: Những vấn đề doanh nghiệp cần quan tâm” được tổ chức tại Hà Nội vừa qua.

Theo ông Phấn, dự thảo mà Bộ Tài chính đưa ra lần này đã không đánh thuế đối với loại nhà dưới 600 triệu đồng, như vậy là chính sách đã rất cởi mở và có sự nhìn nhận một cách chính xác về đối tượng.

Bởi những hộ gia đình khi sống ở những căn nhà này thực sự họ cũng chỉ có mức thu nhập bình thường, còn những người có nhà trên 600 triệu đồng thì mới thuộc diện khá giả.

Do vậy, việc đóng thuế nhà là việc bình thường. Đối với người có diện tích đất vượt định mức 3 lần thì đóng thuế cao là rất đúng vì những người sở hữu miếng đất đó hoàn toàn có khả năng kinh tế cao.

Ông Phấn cũng cho rằng, đối với những người sở hữu đất cao gấp hơn 3 lần định mức, thậm chí phải đánh thuế cao hơn mức 0,09% thì mới phù hợp. Và đối với những người có sở hữu nhiều đất đai trước đây mua đất với một mức thuế đất "rẻ như cho" bây giờ sẽ phải cân nhắc, giảm bớt đầu cơ. Khi đó quỹ đất sẽ không căng thẳng nữa, nó sẽ tạo cơ hội cho người có thu nhập vừa phải tiếp cận được đất đai.

Đồng tình với quan điểm của ông Phấn, GS.TSKH Đặng Hùng Võ, Chủ nhiệm bộ môn Địa chính, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, thuế luỹ tiến đánh vào nhà, đất sẽ là công cụ hữu hiệu để chống đầu cơ. Tuy nhiên, mức thuế suất với diện tích vượt hạn mức được cho là quá thấp, chưa đủ để ngăn ngừa đầu cơ.

Để hạn chế việc đầu cơ thì phải có mức thuế cao hơn nữa đối với những trường hợp có nhà nhưng không sử dụng. Bên cạnh đó, nên tính mức thuế theo diện tích sử dụng chứ không nên đánh thuế nhà đồng loạt theo diện tích và lũy tiến theo giá trị nhà như trong dự thảo.

Về thuế đất, nguyên tắc tính thuế suất lũy tiến theo diện tích là hợp lý, tuy nhiên mức thuế sàn cũng như mức lũy tiến một bậc cho đất phi nông nghiệp như dự thảo Luật quy định đang còn quá thấp so với mặt bằng tất cả các nước hiện nay.

Các chuyên gia cho rằng, mức thuế suất 0,09% với phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức là quá thấp. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần cân nhắc quy định một mức thuế suất cao hơn hẳn để như vậy mới có tác dụng ngăn chặn hoạt động đầu cơ, lũng đoạn thị trường nhà đất.

Luật Thuế Nhà đất dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2011, thay thế Pháp lệnh Thuế nhà, đất có hiệu lực thi hành từ năm 1994. Pháp lệnh Thuế nhà, đất hiện hành chỉ quy định đất ở và đất xây dựng công trình phải đóng thuế, còn các loại nhà ở chưa thuộc diện chịu thuế.